Informator Ochrony Pracy

 

Kwartalnik Informator Ochrony Pracy

Informator Ochrony Pracy jest kwartalnikiem Stowarzyszenia Ochrony Pracy, przeznaczonym w szczególności dla:

·       pracowników służb bhp;

·       pracodawców małych firm, samodzielnie pełniących obowiązki służby bhp;

·       innych osób związanych z bezpieczeństwem pracy.

W numerze można znaleźć:

·       Informacje o bieżącej działalności Stowarzyszenia Ochrony Pracy;

·       wyjaśnienia otrzymane na pytania skierowane przez redakcję do ministerstw lub organów nadzoru nad warunkami pracy, lub odpowiedzi specjalistów na pytania Czytelników;

·       wybrane przepisy dotyczące bhp (wraz z krótką charakterystyką), które ukazały się w minionym kwartale;

·       omówienia bardziej przydatnych przepisów;

·       wybrane orzeczenia Sądu Najwyższego związane z ochroną pracy;

·       ciekawostki z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy;

·       kolejne hasła "Słowniczka inspektora bhp".

Prenumerata: roczna – 36 zł + 5% VAT;

 

W kwartalniku Informator Ochrony Pracy nr 1/2018 polecamy:

 

Zwyczajne, Walne Zebrania Członków

Stowarzyszenia Ochrony Pracy

28 listopada 2017 roku w Warszawie odbyło się Walne Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze Członków Stowarzyszenia Ochrony Pracy – zwołane na zakończenie kadencji obecnego Zarządu Głównego SOP. Porządek obrad przewidywał m.in. Powitanie gości i uczestników; Wręczenie odznaczeń „Zasłużony dla Ochrony Pracy"; Wystąpienie Prezesa ZG SOP; Dyskusja nad założeniami programowymi SOP; Udzielenie absolutorium ustępującemu zarządowi, Wybory Zarządu Głównego i Komisji Rewizyjnej; Ukonstytuowanie się Zarządu Głównego i Komisji Rewizyjnej; Wystąpienie nowo wybranego Prezesa SOP.

Obrady otworzył Prezes ZG dr Tadeusz Sułkowski, który powitał gości i i wszystkich obecnych. Gościem zebrania był Główny Inspektor Pracy Wiesław Łyszczek, któremu towarzyszyła Dyrektor Gabinetu GIP Ewa Dośla. Prezes SOP odrębne słowa powitania skierował do honorowego Prezesa i założyciela Stowarzyszenia Ryszarda Celedy oraz do prof. dr hab. Mariana Liwy – b. długoletniego Okręgowego Inspektora Pracy w Rzeszowie i Zastępcy GIP, a obecnie wykładowcy Politechniki Rzeszowskiej oraz - inicjatora utworzenia rzeszowskiego Oddziału SOP.

Następnie Ewa Dośla poinformowała o przyznaniu przez Głównego Inspektora Pracy odznak honorowych “Za Zasługi dla Ochrony Pracy” członkom SOP: dr inż. Marcinowi Krause i red. Edwardowi Kołodziejczykowi - w uznaniu za ich wieloletnią pracę dydaktyczną i publicystyczną na rzecz promocji problematyki związanej z ochroną życia i zdrowia człowieka w środowisku pracy.

Gratulując odznaczonym Szef PIP Wiesław Łyszczek podkreślił, że ich wytrwała postawa wpływa na eliminowanie zagrożeń zawodowych, co w efekcie może uratować czyjeś zdrowie i życie. Wiesław Łyszczek podkreślił także, iż Stowarzyszenie Ochrony Pracy jest sprawdzonym partnerem Państwowej Inspekcji Pracy, realizującym wspólny cel, jakim jest poprawa standardów i warunków pracy.

Poinformował też, że następnego dnia, czyli 29 listopada na Zamku Królewskim w Warszawie odbędzie się uroczystość wręczenia corocznej Nagrody Głównego Inspektora Pracy im. Haliny Krahelskiej oraz nagród w XXIV edycji konkursu „Pracodawca – organizator pracy bezpiecznej”, przyznawanych przez Głównego Inspektora Pracy, a wśród wyróżnionych nagrodą im. Krahelskiej jest członek Stowarzyszenia Janusz Kurzydłowski.

Następnie Prezes ZG SOP przedstawił ocenę realizacji programu działania SOP w latach minionej kadencji. Jak wynika z wypowiedzi Tadeusza Sułkowskiego, a także sprawozdania przedstawionego przez Przewodniczącą Głównej Komisji Rewizyjnej Iwonę Godlewską - aktualnie SOP ma 84 członków i 3 działające oddziały: w Katowicach, Lublinie i Łodzi. W okresie objętym sprawozdaniem odbyło się 12 posiedzeń ZG. Działania organów stowarzyszenia obejmowały w szczególności nawiązanie współpracy z organizacjami i urzędami, które mogłyby być zainteresowane wykorzystaniem potencjału intelektualnego członków stowarzyszenia w działaniach mających na celu szeroko rozumianą poprawę warunków pracy w Polsce. SOP proponowało m.in.przeprowadzenie nowej kodyfikacji prawa pracy, czyli zebranie i ujęcie w jednym, odrębnym akcie prawnym przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, co zdaniem SOP ułatwiłoby stosowanie i interpretację tej dziedziny prawa w zależności od gałęzi naszej gospodarki, której dane przepisy dotyczą. Mimo, że powyższe propozycje nie przyniosły spodziewanych rezultatów, to tematykę tę - podkreślił Szef SOP - jako nadal bardzo ważną, należy kontynuować i obecnie trzeba dokonać przeglądu dotychczasowych inicjatyw w tej sprawie, a następnie ponowić nasze propozycje współpracy w określonych dziedzinach.

W trakcie dyskusji członkowie stowarzyszenia omawiali bieżące problemy związane z bezpieczeństwem pracowników. Jednym z ważnych zagadnień podnoszonych w dyskusji był niewystarczający poziom szkoleń wstępnych i okresowych, jakie przechodzą pracownicy, a także szkoleń z zakresu bhp oferowanych pracodawcom.

Krzysztof Galbarczyk (Prezes Oddz. Katowicego SOP) postulował, by zintensyfikować współpracę z inspekcją pracy na wszystkich szczeblach organizacyjnych m.in. poprzez włączenie przedstawicieli Stowarzyszenia do komisji branżowych i kapituł konkursów prowadzonych przez PIP, a ponadto zaproponował wystąpienie do MRPiPS z sugestią utworzenia w tym resorcie odrębnego Departamentu Ochrony Pracy, który byłby koordynatorem przedsięwzięć w zakresie bezpieczeństwa pracy.

Prof. Marian Liwo w swoim wystąpieniu podkreślił, iż Stowarzyszenie podejmowało wiele ważnych działań, za co należą się wyrazy uznania. - Stowarzyszenie Ochrony Pracy – powiedział następnie – nie jest zbiorem osób przypadkowych, lecz wysokiej klasy specjalistów ochrony pracy, w tym także pracowników naukowych, którzy mogą i powinni być angażowani do różnych działań na polu bezpieczeństwa pracy. Prof. Liwo zaapelował o więcej publikacji autorskich do kwartalnika SOP, a także nawiazanie kontaktów ze środowiskami “mundurowymi”, gdzie problemy bezpieczeństwa pracy są równie (a może jeszcze bardziej) ważne niż w innych środowiskach. Na zakończenie wystapienia poinformował o przygotowaniach w nowo powstającym, Rzeszowskim Oddziale SOP, do zorganizowania w 2018 roku dwóch konferencji mających na celu wymianę doświadczeń z zakresu ochrony człowieka w środowisku pracy.

Zbigniew Cierpka, nawiązując do problemu jakości szkoleń zaapelował do Głównego Inspektora Pracy, aby inspektorzy PIP podczas kontroli dokładniej sprawdzali, kto i jak prowadzi szkolenia bhp – czy nie jest to tylko “odfajkowywanie” obowiązku bądź “sprzedawanie” zaświadczeń o przeprowadzeniu szkolenia. Wyraził też zaniepokojenie pogłoskami o zmianach w przepisach dotyczących szkoleń okresowych i zamiarem wyłączenia z nich niektorych grup zawodowych.

Obawy te poparł Ryszard Pietrzyk (Prezes Oddz. Lubelskiego SOP), który wprost stwierdził, iż w swojej praktyce zawodowej nie spotkał się z przypadkiem, by inspektor pracy podczas kontroli zażądał od pracodawcy okazania, celem kontroli - “Dziennika Szkoleń” pracowniczych dotyczących bhp. Sugerował również, by podjąć temat unowocześnienia systemu ochrony pracy w Polsce, w tym nowelizacji rozporządzeń dotyczących ochrony pracy – w szczególności np. rozporządzenia w sprawie służby bhp oraz w sprawie szkoleń bhp – w których można znaleźć regulacje coraz mniej przystające do współczesnej rzeczywistości. Krytycznie odniósł się do praktykowanej metody tzw. samokształcenia kierowanego, która jego zdaniem jest nieporozumieniem, bo niczego nie uczy. Jako przykład prawidłowo organizowanych i prowadzonych szkoleń wskazał na Państwową Straż Pożarną, gdzie zagrożenia związane z wykonywanymi obowiązkami są znaczne i o różnym charakterze. - Ujmując problem szerzej – podsumował - należałoby dążyć do unowocześnienia funkcjonowania krajowego systemu ochrony pracy.

Jak poinformował Prezes SOP dr Tadeusz Sułkowski - problem ten stowarzyszenie zamierza zgłosić pod rozwagę nowo utworzonej Radzie Dialogu Społecznego oraz innym partnerom instytucjonalnych i społecznym, w tym ponownie wystąpić w tej sprawie do obecnej Pani Minister Pracy.

O bardziej konkretną, a nawet sformalizowaną współpracę Stowarzyszenia z Państwową Inspekcją Pracy apelował Maciej Sekunda. Przy czym pod pojęciem “sformalizowania” należy rozumieć np. uporządkowanie i doprecyzowanie drogą konsultacji zasad oraz programów szkoleń behapowskich, zwłaszcza w takich dziedzinach jak transport, branża chemiczna, czy praca przy monitorach ekranowych – także w odniesieniu do osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilno-prawnych. Postulaty te poparł również Longin Matys – były Okręgowy Inspektor Pracy w Lublinie, a obecnie członek Oddz. Lubelskiego SOP.

Z kolei Pelagia Piega z Oddz. SOP w Katowicach poruszyła ciekawy problem uzyskiwania kwalifikacji i nadawania uprawnień biegłym sądowym w dziedzinie bezpieczeństwa pracy. Ponieważ jest wykładowczynią tych zagadnień na jednej z uczelni śląskich przytoczyła charakterystyczny przypadek z tego zakresu, gdy podczas wykładu zwróciła się do niej jedna ze słuchaczek, będąca biegłą sądową, z szeregiem pytań, na które powinien znać odpowiedź przeciętny behapowiec, dla niej zaś były trudnymi problemami...

W odniesieniu do tego tematu, Józef Gierasimiuk (wieloletni pracownik CIOP) powiedział wprost, iż nie ma dostatecznego nadzoru nad biegłymi sądowymi i opiniami przez nich wydawanymi, a tymczasem ich opinie mają duży wpływ na rozstrzygnięcia sądowe i dobro poszkodowanych w wypadkach związanych z pracą.

Nawiązując do poruszanej tematyki Wiesław Łyszczek przyznał, że również doświadczenia PIP potwierdzają, że niewłaściwa jakość szkoleń często prowadzi do wypadków przy pracy i inspektorzy pracy niejednokrotnie nakładali kary za “sprzedawanie” zaświadczeń o szkoleniach bhp. Należy dołożyć starań, by podnieść jakość wyszkolenia behapowców, a także ich odpowiedzialność w zakładzie za stan bezpieczeństwa pracy. Zdaniem szefa PIP konieczna jest także weryfikacja kwalifikacji biegłych sądowych oraz przyspieszenie prac nad nowelizacją dotyczącej ich ustawy. Niestety – przyznał na zakończenie wypowiedzi – PIP nie ma inicjatywy ustawodawczej i tym samym nie ma bezpośredniej możliwości wpływania na szybsze unowocześnienie prawa związanego z ochroną pracy. W tej sytuacji konieczne jest współdziałanie podmiotów związanych ze stanem bezpieczeństwa pracy w naszym kraju, w tym m.in. Państwowej Inspekcji Pracy i Stowarzyszenia Ochrony Pracy.

Do tych zagadnień nawiązał również Ryszard Celeda, zwracając uwagę, że nic nie mówimy o jakości szkolenia pracodawców, tymczasem sami behapowcy niewiele zdziałają nie mając zrozumienia i wsparcia ze strony pracodawców. A jeśli chodzi o pracowników, to najważniejszy jest ich prawidłowy instruktaż na stanowisku pracy.

Z kolei Mariusz Boguta (Oddz. Rzeszów) sugerował, iż warto sięgnąć do dobrych praktyk w tym zakresie stosowanych przez naszych bliższych i dalszych sąsiadów jak Słowacja, Czechy, Chorwacja, czy Hiszpania, gdzie pozycja służby bhp jest umocowana ustawowo, i co najważniejsze – gdzie dzięki podniesieniu jakości szkoleń wydatnie spadła liczba wypadków związanych z pracą.

W zarządzonej przerwie w dyskusji zostały przeprowadzone wybory Zarządu Głównego i Komisji Rewizyjnej SOP. W rezultacie wyborów zebrani wybrali nowy Zarząd Główny SOP, który następnie ukonstytuował się w następującym składzie: dr Tadeusz Sułkowski – Prezes, dr Czesław Kowalczyk i Grzegorz Juraszek - Wiceprezesi oraz prof. Marian Liwo i Krzysztof Galbarczyk – Członkowie. Komisję Rewizyjną zaś tworzą: Iwona Godlewska – Przewodnicząca oraz Maciej Sekunda i Ryszard Pietrzyk – członkowie.

Na wniosek nowo wybranego członka zarządu prof. Mariana Liwo zebrani jednogłośnie przyjęli propozycję powołania Rzeszowskiego Oddziału Stowarzyszenia Ochrony Pracy z siedzibą w Rzeszowie.

Kontynuując dyskusję, głos zabrał Ryszard Pietrzyk (Prezes Oddz. Lubelskiego SOP), który, odwołując się do własnych doświadczeń, stwierdził, iż konieczne jest przekonanie do celowości zmian w systemie ochrony pracy tzw. środowisk decyzyjnych, jak Minister Pracy oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a w szczególności parlamentarzystów. Uzupełniając ten wniosek Mariusz Krzyżański zwrócił uwagę, iż duże wpływy w ZUS ma Centralny Instytut Ochrony Pracy i z tą instytucją trzeba również nawiązać bardziej efektywną współpracę.

Po wyczerpaniu listy chętnych do dyskusji głos zabrał ponownie wybrany Prezesem Zarządu Głównego dr Tadeusz Sułkowski, który w imieniu nowego składu zarządu podziękował za wybór. Kończąc obrady powiedział, iż będzie to bardzo trudna kadencja, zarówno pod względem przeforsowania postulowanych zmian w systemie ochrony pracy, jak i znalezienia źródeł dalszego finansowania działalności stowarzyszenia.

PROGRAM DZIAŁANIA SOP NA LATA 2018-2021

Z udziałem prezesów oddziałów Stowarzyszenia Ochrony Pracy - 16 stycznia 2018 r. zebrał się Zarząd Główny SOP, żeby doprecyzować i przyjąć Program Działania Stowarzyszenia na lata 2018-2021. Po dyskusji ZG SOP określił następujące zadania dla stowarzyszenia:

- Rozwój działalności szkoleniowej i egzaminacyjnej. 

- Podejmowanie inicjatyw na rzecz poprawy jakości szkoleń bhp - w szczególności wyeliminowania patologii w tym zakresie.

- Podejmowanie współpracy z partnerami społecznymi i instytucjami naukowymi w zakresie ochrony pracy.

- Współpraca z instytucjami rządowymi i partnerami społecznymi zajmującymi się zagadnieniami polityki senioralnej.

- Rozszerzenia zakresu merytorycznej współpracy z Państwową inspekcją Pracy.

- Podjęcie współpracy z ZUS w sprawie prewencji wypadkowej.

- Kontynuowanie starań o pozyskanie krajowych i unijnych środków finansowych, służących realizacji celów statutowych. 

- Bieżące monitorowanie dyskusji w prasie fachowej oraz udział w publikacjach i konferencjach nt. ochrony pracy oraz inspirowanie zmian w prawie pracy.

- Włączenie się stowarzyszenia w kwestię opiniowania kandydatów na biegłych sądowych.

W dyskusji akcentowano - w odniesieniu zwłaszcza do zagadnień ochrony pracy seniorów - celowość nawiązania bliższej współpracy z Komitetem Społeczno-Ekonomicznym RM, którym obecnie kieruje b. Premier Beata Szydło.

 

Rola i przyszłość starszych pracowników

       Zarówno z powodu podwyższenia wieku emerytalnego, wydłużania się życia współczesnego człowieka, jak i spadku przyrostu naturalnego – wzrasta i będzie wzrastał w naszym kraju odsetek pracowników-seniorów. Przyjmijmy, ze pod tym pojęciem rozumiemy pracowników powyżej 60 roku życia. Zjawisko to dotyczy zarówno naszego kraju jak i całej Unii Europejskiej. Jak np. wynika z badań fińskich do 2030 grupa wiekowa 55–64-latków zwiększy się w tym kraju o ponad 16%, podczas gdy w młodszych grupach notuje się tendencję spadkową – od 5,4% (40–54 lata) do 14,9% (25–39 lat).

Na świecie jest już kilkanaście krajów, gdzie wskaźnik zatrudnienia pracowników w wieku 55–67 lat przekracza 50%, zaś w krajach UE zbliża się do tego wskaźnika. Niepokojącym zjawiskiem jest przy tym fakt, że znaczny odsetek pracowników starszych wiekiem rezygnuje z pracy przed osiągnięciem obowiązkowego wieku emerytalnego – np. poprzez “ucieczkę” na zwolnienia lekarskie, a następnie na renty inwalidzkie. Istotną przyczyną takich zachowań jest często niechętny stosunek przełożonych do seniorów oraz niedostosowanie warunków pracy do ich sprawności fizycznej i psychicznej. Satysfakcjonująca praca może przyczyniać się do unikania chorób lub pogorszenia stanu zdrowia fizycznego bądź umysłowego, zapewnienia dobrej kondycji fizycznej i umysłowej oraz propagowania pozytywnych i aktywnych postaw życiowych.

Europejski Rok Aktywności Osób Starszych miał na celu wypracowanie zasad poprawy jakości ich życia i dobrostanu, oraz propagowanie solidarności międzypokoleniowej. Satysfakcjonujące życie zawodowe jest bowiem ważnym elementem wspierania procesu aktywnego starzenia się, a dostosowanie warunków bhp do dłuższego życia zawodowego seniorów odgrywa tu kluczową rolę.

Każde pokolenie ma mocne i słabe strony, ale satysfakcjonująca praca przyczynia się również do lepszej współpracy pomiędzy młodymi, średnimi i starszymi pokoleniami. Co prawd, z wiekiem nasilają się długoterminowe problemy zdrowotne, ale tym bardziej zasadne staje się takie wprowadzania zmian w miejscu pracy seniorów, aby ograniczać zjawisko utraty zdolności do pracy i zbyt wczesnego przechodzenia na rentę lub emeryturę.

Warto zwrócić uwagę, że chociaż z upływem wieku pogarsza się stan zdrowia i wydolność fizyczna, ale równolegle wraz z wiekiem poprawia się wiele innych funkcji, jak np. doświadczenia zawodowe i ogólny rozwój osobisty, umiejętność strategicznego i racjonalnego myślenia, oraz taktowność i rozwaga. Starsi pracownicy wykazują ponadto wyższe zaangażowanie w wykonywaną pracę, lojalność wobec pracodawcy.

Badania w zakresie pomiaru wyników pracy pokazują, że spadek sprawności fizycznej oraz np. pamięci, są rekompensowane doświadczeniem zawodowym, większą wiedzą ogólną i umiejętnością współpracy.

Aktywny udział w życiu zawodowym jest zatem ważnym, pozytywnym czynnikiem aktywnego starzenia się. Należy więc lepiej, staranniej, diagnozować i wykorzystywać mocne strony starszych pracowników, aby wiek mógł stać się wartościowym atutem w miejscu pracy.

Czynniki związane z wiekiem, w szczególności pozytywny stosunek do starzenia się, należy uwzględniać w codziennym zarządzaniu pracą, w tym jej organizacją (przyjazną dla osób starszych) i indywidualnym podziałem obowiązków - aby każdy pracownik, bez względu na wiek, mógł efektywnie realizować cele własne i przedsiębiorstwa. Chodzi również o mądre uwzględnianie wieku pracownika jako elementu polityki personalnej.

Szeroko zakrojone badania nad zdolnością do pracy osób starszych pozwoliły określić podstawowe czynniki determinujące indywidualną zdolność do pracy. Chodzi o harmonijne zgranie czynników indywidualnych, takich jak: zdrowie i aktywność, kwalifikacje oraz reprezentowane wartości, postawy i motywacja.

Tak więc zdolność do pracy oznacza równowagę pomiędzy pracą i zasobami indywidualnymi. Obserwuje się przy tym inne ciekawe zjawisko - im większa jest zdolność do pracy przed emeryturą, tym wyższa jest jakość życia na emeryturze.

Poprawa sytuacji seniorów w środowisku pracy – zwłaszcza w związku z podwyższeniem wieku emerytalnego – jest więc ważna i konieczna z następujących powodów:

- wskutek wydłużenia wieku aktywności zawodowej (wieku przechodzenia na emeryturę) znacznie wzrośnie w Polsce udział seniorów w rynku pracy, co obecnie staje się tym ważniejsze wobec spadku demograficznego;

- poprawa atmosfery pracy w odniesieniu do seniorów z pewnością wpłynie pozytywnie na stan ich zdrowia - badania bowiem jednoznacznie wskazują, że seniorzy, mający stałą pracę i zadowolenie z tej pracy, rzadziej chorują (co nie jest bez znaczenia dla budżetu państwa), chętnie pracują i utożsamiają się ze swoim miejscem pracy;

- konieczne jest, zarówno w interesie naszego państwa, jak i samych seniorów, najpierw zahamowanie, a następnie obniżenie liczby “ucieczek” seniorów na wcześniejsze emerytury lub renty inwalidzkie – głównie poprzez wprowadzenie rozwiązań zachęcających i umożliwiających seniorom kontynuowanie pracy zawodowej aż do osiągnięcia podniesionego wieku emerytalnego;

- humanitarne, umiejętne wykorzystanie doświadczenia zawodowego oraz dojrzałości społecznej seniorów w miejscu pracy jest korzystne zarówno dla pracodawców jak i dla nich samych, bowiem korzyści z pracy świadczonej bezkonfliktowo przez seniorów znacznie przewyższają potencjalne problemy związane z pogarszającym się w sposób naturalny, spowodowany wiekiem, stanem ich zdrowia;

- źródłem różnorakich korzyści z bezkonfliktowej pracy seniorów aż do osiągnięcia podwyższonego wieku emerytalnego – jest ich doświadczenie zawodowe, wiedza specjalistyczna, mądrość życiowa, umiejętność myślenia strategicznego i postrzegania holistycznego (całościowego), które to cechy wykształcają się i rozwijają wraz z wiekiem. Istotną przy tym cechą osób starszych są duże umiejętności interpersonalne oraz świadomość jakości pracy.

 

Prace w “szczególnych warunkach”

lub o “szczególnym charakterze”

        Zgodnie z ustawą o emeryturach pomostowych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 965, ze zm. - ost. z 2017 r. poz. 38) - pracodawca jest zobowiązany sporządzić i prowadzić wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w “szczególnych warunkach” lub o “szczegól­nym charakterze”, oraz ewidencję pracowni­ków wykonujących takie prace.

Prace wykonywane w szczególnych warunkach - to prace związane z czynnikami ryzyka, które wraz z wie­kiem pracownika mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie jego zdrowia. Są to np. prace determinowane siłami natury - prace pod ziemią, prace na wodzie, pod wodą i prace w powietrzu, albo procesami technologicznymi - prace w warunkach mikroklimatu gorącego lub zimnego, bardzo ciężkie prace fizyczne, w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego oraz ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji ciała, któ­re mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej, sta­wiają przed pracownikami wymagania prze­kraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osią­gnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku.

W załączniku nr 1 do ww. ustawy zostały wymienione prace wykonywane w szczególnych warunkach.

Natomiast prace o szczególnym charakterze - to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się. W załączniku nr 2 zostały wymienione m.in. następujące prace tego rodzaju: prace pilotów statków powietrznych, nawigatorów na statkach morskich, maszynistów pojazdów trakcyjnych oraz kierowników pociągów, dyżurnych ruchu, nastawniczych, manewrowych itp., prace funkcjonariuszy straży ochrony kolei, kierowców autobusów i motorniczych tramwajów oraz kierowców pojazdów uprzywilejowanych tudzież kierowców pojazdów przewożących towary niebezpieczne, wymagające oznakowania pojazdu tablicą ostrzegawczą zgodnie z przepisami Umowy ADR, prace operatorów operatorów żurawi wieżowych oraz dźwignic portowych lub stoczniowych, prace przy bezpośrednim sterowaniu procesami technologicznymi mogącymi stwarzać zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej lub technicznej z poważnymi skutkami dla bezpieczeństwa publicznego, przy produkcji materiałów wybuchowych i wyrobów pirotechnicznych, prace przy sterowaniu blokami energetycznymi oraz prace elektromonterów wykonywane w warunkach prac pod napięciem, prace członków zespołów ratownictwa medycznego oraz członków zawodowych ekip ratownictwa chemicznego, górskiego, morskiego i górnictwa otworowego oraz pracowników jednostek ochrony przeciwpożarowej, a także np. prace nauczycieli i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, schroniskach i zakładach poprawczych, prace personelu sprawującego opiekę nad mieszkańcami domów pomocy społecznej, oddziałów psychiatrycznych i leczenia uzależnień.

Na podstawie kryteriów kwalifikowania danego rodzaju prac - jako prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze - pracodawca powinien ocenić, czy pracownik wykonu­je pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze i czy praca ta spełnia zdefiniowane wymogi, znajduje się w wykazie prac określonym w załączniku nr 1 i nr 2 do tej ustawy i czy jest wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy - sama bowiem nazwa stanowiska nie może być podstawą do kwalifikowania (bądź nie) stanowiska do tego wykazu.

 

 


Stowarzyszenie Ochrony Pracy
© Stowarzyszenie Ochrony Pracy
ul. Paca 37, 04-386 Warszawa
tel. 22 517 88 06, fax 22 517 88 87
e-mail:zg.sop@o2.pl
Strona Główna | O stowarzyszeniu | Aktualności | Wydawnictwa | Forum